Scythe (gra)

Scythe to strategiczna gra planszowa osadzona w alternatywnej wersji Europy po I wojnie światowej. Została zaprojektowana przez Jamey’a Schulza i wydana w 2016 roku przez wydawnictwo Stonemaier Games. Gra łączy elementy zarządzania zasobami, taktyki oraz kontroli terytorialnej, a jej mechanika inspirowana jest m.in. grą Terraforming Mars.

Historia i wydanie

Początkowo projekt Scythe był częścią kampanii crowdfundingowej na platformie Kickstarter. Kampania, uruchomiona w 2015 roku, zakończyła się sukcesem, przynosząc ponad 2 miliony dolarów oraz wyzwalając zainteresowanie wśród fanów gier strategicznych. Pierwsza edycja została wydana w 2016 roku i od tego czasu doczekała się licznych rozszerzeń oraz wersji językowych.

Mechanika gry

Gra rozgrywana jest w równoległych turach, w których gracze wykonują akcje z trzech głównych grup: ruch, produkcja i konfrontacja. Każdy z graczy kontroluje jedną z pięciu frakcji, które różnią się zdolnościami specjalnymi oraz specjalnymi jednostkami, zwanymi mechami. Kluczowymi elementami mechaniki są:

Plansza modularna – składa się z heksagonalnych płytek terenu, które definiują zasoby (ropa, zboże, stal, itp.).
Karty – karty mecha, karty wydarzeń oraz karty zdarzeń wpływają na możliwość wykonywania działań oraz na interakcje między graczami.
System punktacji – gracze zdobywają punkty zwycięstwa poprzez kontrolowanie terytoriów, rozwijanie infrastruktury oraz spełnianie tajnych celów.
Rozwój ekonomiczny – budynki oraz jednostki generują zasoby, które są niezbędne do dalszych działań i rozbudowy frakcji.

Komponenty

W standardowej wersji gry znajdują się:

40 kart działania i 30 kart zakończenia
5 zestawów mechów (po 5 modeli w każdym zestawie)
75 znaczników zasobów (ropa, stal, zboże, jedzenie, pieniądze)
30 żetonów kontroli terytorialnej
5 plansz frakcji oraz ogólna plansza modularna
100 żetonów punktów zwycięstwa i 5 żetonów gwiazdy (do wyznaczania końca gry)
Instrukcja i podręcznik zasad

Rozgrywka

Gra rozpoczyna się od ustalenia punktu startowego na planszy, po którym gracze rozmieszczają swoje jednostki oraz pierwsze struktury. Każda tura podzielona jest na fazy:

Wybór akcji – gracz wybiera jedną z dostępnych kart i wykonuje powiązane z nią dwie akcje.
Ruch jednostek – jednostki (robotnicy, żołnierze, mech) przemieszczają się po heksach, co umożliwia dostęp do nowych zasobów.
Wytwarzanie i budowa – wytwarzane są zasoby, a następnie budowane struktury zwiększające możliwości ekonomiczne i militarne.
Bitwa i konfrontacja – w przypadku spotkania jednostek przeciwnika rozpoczyna się walka rozstrzygana przy pomocy żetonów siły i kart mecha.
Koniec tury – sprawdzane są warunki zakończenia gry (np. zdobycie określonej liczby gwiazd).

Gra kończy się, gdy któryś z graczy zdobędzie ustaloną liczbę gwiazd (zazwyczaj 6). Następnie liczone są punkty zwycięstwa, a gracz z najwyższym wynikiem wygrywa.

Nagrody i wyróżnienia

Od momentu premiery Scythe otrzymała liczne wyróżnienia, w tym:

Golden Dice Award – najlepsza gra strategiczna 2016
Najlepsza gra familijna w konkursie Jogo do Ano (2016)
Nomination for the Spiel des Jahres (2017)

Rozszerzenia i wersje specjalne

Przez lata do gry wydano kilka oficjalnych dodatków, które wprowadzają nowe frakcje, mapy oraz mechaniki:

Invaders from Afar – wprowadza dwie nowe frakcje oraz tryb kampanii.
The Rise of Fenris – dodatek skupiający się na rozbudowie mecha Fenris.
The Wind Rise – rozszerzenie tematyczne z japońskim motywem.

Dodatkowo wydano wersję miniaturki (tzw. Scythe: Draft Pack) oraz wersję cyfrową dostępną na platformach Steam i Tabletop Simulator.

Recepcja i wpływ kulturowy

Gra została wysoko oceniona zarówno przez krytyków, jak i społeczność graczy. Na popularnych portalach recenzenckich, takich jak BoardGameGeek, uzyskała średnią ocenę powyżej 8,2/10, co czyni ją jedną z najważniejszych gier w kategorii gier zaawansowanych. Scythe przyczyniła się do rozwoju trendu alternatywnych historii w grach planszowych oraz zainspirowała licznych twórców do wprowadzania bardziej złożonych mechanik ekonomicznych i militarnych.